Cukrzyca jest dietozależną chorobą naszych czasów, uznawana za pierwszą niezakaźną epidemię na świecie. Jest to choroba nieuleczalna, wiążąca z dużymi ograniczeniami i utrudnieniami, dlatego tak bardzo ważna jest profilaktyka i skuteczne jej zapobieganie.
Dwa podstawowe rodzaje cukrzycy
Niewyrównana cukrzyca niesie ze sobą wiele groźnych dla zdrowia powikłań, według Światowej Organizacji Zdrowia cukrzyca powoduje 2% wszystkich zgonów w kraju. Według przewidywań do 2030 roku cukrzyca będzie siódmą, najczęstszą przyczyną wszystkich zgonów w Polsce. Z każdym rokiem, kilkadziesiąt osób na całym świecie umiera z powodu tej jednostki chorobowej. Wyróżniamy dwa główne typy cukrzycy: cukrzyca typu 1 i cukrzyca typu 2. Pierwszy typ jest schorzeniem o podłożu autoimmunologicznym, dochodzi tu do zniszczenia wysp trzustki, gdzie odbywa się produkcja insuliny. Ten typ dotyka głównie ludzi młodych i stanowi ok 10% wszystkich zachorowań na cukrzycę. Cukrzyca typu 2 natomiast jest następstwem nadwagi, otyłości i niezdrowego stylu życia. W tym przypadku trzustka produkuje insulinę, ale jej ilość nie wystarcza w stosunku do zapotrzebowania lub komórki stają się mało wrażliwe na jej działanie. Ten typ cukrzycy rozwija się powoli i dotyczy głównie ludzi starszych. Cukrzycy typu 2 można zapobiec.
Jak zapobiegać cukrzycy?
W profilaktyce wystąpienia cukrzycy kluczową rolę odgrywa utrzymanie prawidłowej masy ciała. Dążenie do odpowiedniej masy ciała będzie przeciwdziałać rozwojowi choroby. Nadwaga i otyłość determinuje wystąpienie tej choroby, niebezpieczna jest zwłaszcza tkanka tłuszczowa zlokalizowana w okolicach brzucha.
Kolejnym punktem jest właściwy sposób żywienia. Dieta wywiera duży wpływ na ryzyko pojawienia się problemów z gospodarką węglowodanową. Ograniczenie produktów gwałtownie podnoszących poziom glukozy we krwi (słodycze, napoje gazowane, dania typu „fast-food”) zapobiega pojawianiu się cukrzycy. Przede wszystkim należy zadbać o zwiększone spożycie warzyw i owoców. Są źródłem wielu witamin i składników mineralnych a ponadto zawierają flawonoidy. Te z kolei pomagają w produkcji insuliny oraz podnoszą jej poziom we krwi. Z diety należy wykluczyć produkty wysokokaloryczne, przetworzone, z dużą zawartością tłuszczów zwierzęcych. W codziennej diecie należy uwzględnić spożycie ryb, olejów roślinnych i produktów z pełnego ziarna. Produkty pełnoziarniste zawierają znaczne ilości błonnika pokarmowego. Osoby stosujące dietę bogatą w błonnik pokarmowy rzadziej chorują na cukrzycę. Zdrowe żywienie to jedno, ale ruch jest równie ważny w profilaktyce cukrzycy. Regularna aktywność fizyczna obniża, bowiem poziom glukozy we krwi oraz zmniejsza insulinooporność tkanek na działanie insuliny. Należy wspomnieć, że insulinooporność to niewystarczająca odpowiedź tkanek na wzrost stężenia insuliny w krwi. Stan ten może trwać latami i może doprowadzić do rozwoju cukrzycy. Sport przyśpiesza tempo przemian metabolicznych i spala tkankę tłuszczową zgromadzoną w organizmie. Ma kluczowa rolę w redukcji masy ciała i utrzymaniu zgrabnej sylwetki. Tym samym zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę.
Okazuje się jednak, że właściwy sposób żywienia i regularne ćwiczenie to nie wszystko. Równie ważne jest odstawienie różnego rodzaju używek. Istotnym czynnikiem, który zwiększa ryzyko zachorowania na cukrzycę jest palenie papierosów. Osoby uzależnione od nikotyny częściej chorują na cukrzycę. Wiąże się z to ze zwiększoną insulinoopornością u osób palących papierosy. Palenie tytoniu sprzyja również powstawaniu otyłości brzusznej, która to jest jednym z głównych powodów zachorowania na cukrzycę. W profilaktyce cukrzycy bezwzględnie zaleca się rezygnację z wyrobów tytoniowych.
Osoby, które są obciążone ryzykiem zachorowania na cukrzycę oraz te, które ukończyły 45 rok życia powinny regularnie badać poziom glukozy we krwi. Bardzo ważna jest również regularna kontrola ciśnienia krwi, osoby z nadciśnieniem tętniczym są bardziej narażone na ryzyko zachorowania na cukrzycę.
Wczesna diagnostyka jest bardzo ważna w terapii cukrzycy, im wcześniej zostanie wykryta choroba, tym szybciej zostaną wdrożone odpowiednie zalecenia i farmakoterapia. Powala to na uniknięcie niebezpiecznych powikłań tej choroby. Zmiana stylu życia odgrywa zasadniczą rolę w prewencji cukrzycy. Odpowiednie żywienie, ruch, rezygnacja z używek i utrzymanie należnej masy ciała to podstawowe metody profilaktyki cukrzycy. Cukrzyca nie boli, ale jej powikłania już tak, dlatego warto jej przeciwdziałać poprzez odpowiednie dbanie o siebie i swoje zdrowie.
Profilaktyka cukrzycy Rzeszów
Artykuł przygotowany przez:
Zespół Centrum Dietetycznego NutriPoint
ul. Jabłońskiego 7 lok. 7B
35-068 Rzeszów
tel. 17 717 50 68
tel. kom. 662 977 885
